Drinks!

Em cũng không biết nữa bởi ccà phê không phải thứ thức uống em yêu thích nên không quan tâm hay để ý lắm. Cho đến một hôm anh nói với em rằng ngày nào anh cũng uống cà phê không dưới một lần nhất là buổi sáng thì không thể thiếu được, thế là em viết entry này dành cho anh, người đàn ông cà phê của em.

Anh thích uống cà phê pha phin em biết rõ điều đó nhưng có bao giờ chính anh tự hỏi tại sao không? Anh sẽ nói rằng dĩ nhiên là bởi vì nó nguyên chất mình có thể tự pha theo gu riêng và đo lường uống bao nhiêu. Tình yêu cũng đơn giản như cà phê phin vậy thôi, chúng ta không thể thúc giục hay bắt ép nó nhanh hay chậm theo ý của mình, nếu muốn có một ly cà phê ngon chỉ còn cách chờ đợi. Có những thứ tình cảm đắng chát, sặc mùi đau khổ đày đọa nhau họ có thể yêu cái tôi hoặc tính sở hữu quá lớn đây chính là loại cà phê không đường anh ạ, loại cà phê này rất ít người uống được và nó có thật sự ngon không thì chính người uống thấu hiểu rõ. Có người uống vì họ quen cái lạ có người uống vì muốn tạo cho sự chú ý nơi người khác và có người uống vì thấy người ta uống nên bắt chước thế thôi.

Cũng có những tình cảm người ta lao vào nhau như thể không có nhau họ không sống nổi, ồn ào náo nhiệt và một thời gian sau họ xa nhau nhanh chóng cũng giống khi họ đến và lắm lúc tự hỏi lẽ nào ta đã từng yêu hoặc sao mình có thể yêu người như vậy nhỉ - đây chính là ly cà phê được uống vội vàng như một cốc nước chẳng kịp biết mùi vị nó ra làm sao. Ngược lại với điều em vừa nói có người lại yêu để đó, yêu cho có với người ta và mắt vẫn liếc tìm xem có đối tượng nào tốt hơn không. Một thời điểm nào đó khi tình yêu thoát trào, một là họ chia tay nhau hay là gắng gượng với thứ tình cảm nhàn nhạt, không vui cũng chẳng buồn đây là ly cà phê được uống quá chậm đến nỗi nó nguội người thì bỏ đi người thì tiếc nên thôi gắng gượng uống.

Cà phê có thể hâm nóng anh à, tình yêu cũng có thể hâm nóng bằng một đám cưới nhưng cà phê hâm lại mùi vị dĩ nhiên không như nguyên thủy và một cuộc hôn nhân không có tình yêu đủ mạnh thì hạnh phúc vẫn mãi là cái đèn treo trước gió. Đành rằng tình yêu phải hiện diện lãng mạn, hôm nay người ta có thể váy áo rực rỡ trong hôn lễ nhưng ngày mai người ta phải trút bộ cánh công chúa, hoàng tử đó để trở về đời thật và đối đầu với cuộc sống hiện tại. Tựa ly cà phê ngon là một ly cà phê có lượng đường ngọt vừa đủ nếu quá ngọt với những lãng mạn thì em tin chẳng thể uống nổi và như thế thì không còn là cà phê nữa.

Tình yêu cũng đơn giản như cà phê phin vậy thôi... (Ảnh minh họa)

Tình yêu đến một cách tự nhiên và do tự chính mình tìm thấy chính mình pha chế vẫn là thứ tình yêu cà phê ngon nhất. Còn những mối tình sắp đặt và đối phó theo dạng: ừ thì thấy người ta cũng tốt nên thì yêu trước tìm hiểu sau. Hoặc thôi mình cũng không gì nổi trội thì không dám mơ tưởng cao xa người ngang ngang như mình là tốt nhất đây chính là cà phê pha bằng máy mùi vị y chang nhau và hàng loạt, không tệ nhưng cũng không có gì lạ tựa vô số cuộc hôn nhân nhìn thì ổn đấy nhưng có bao giờ họ nghĩ họ từng dám cháy hết mình cho một tình yêu không và họ có yêu nhau thật không? Hy vọng đó là thói quen và gắn bó với nhau bởi những hệ lụy khác để một ngày nào đó họ gặp một loại cà phê thứ ba sẽ có điều gì xảy ra đây. Nhẹ thì ''say nắng'' nặng thì uống trộm hoặc họ cố quay về ráng uống tiếp ly cà phê pha bằng máy với cái vị ngày càng nhạt.

Nếu ai cũng là những cậu ấm, cô chiêu sinh ra trong nhung lụa hoặc chàng là tổng giám đốc nàng là người đẹp mê hồn thì không có gì để nói ở đây, hẳn là sẽ xuất hiện một dạng tình cảm trên phim ảnh bởi chính đó là cà phê hoàn tan 3 trong 1. Nhưng mấy ai dám nói là cà phê đó ngon hơn cũng như ai dám bảo cuộc hôn nhân đó không đổ vỡ mà hình như em thấy tỉ lệ đổ vỡ còn cao hơn tựa như cái ngán khi thừa ngọt ngào của sữa và không phải mất nhiều thời gian pha người ta không thấy tiếc nuối khi từ bỏ. Nếu cho em chọn lựa em vẫn chọn cà phê phin, em thích con người ta cùng nhau đi qua nhiều thứ để hiểu và trân trọng những gì mình có hơn.

Có thể chúng mình khác xa nhau khá nhiều về môi trường sống, tính cách, công việc và vô số điều. Sẽ không ít lần em phải khóc vì chuyện của mình và cũng có vô số lần anh rủ người bạn thân đi nhậu và không ít lần em nhủ rằng không yêu anh nữa. Cũng như lắm khi anh nói cùng người bạn ngày mai không cần em nữa, rồi sáng hôm sau khi chúng ta bật máy điện thoại lên và nghe câu: I'm sorry... từ đối phương của mình để hiểu rằng chúng ta tựa như đường và cà phê khác biệt nhau nhưng chúng ta có dám hoà ra tan vào nhau không để tạo thành một thức uống ngon. Chúng ta có dám chấp nhận cái hay cái dở của nhau và có nghĩ sẽ bù khuyết điểm cho nhau không?

Anh đừng hỏi tình yêu với em ra sao và thế nào, thì anh cứ như pha ly cà phê buổi sáng, cho vừa đủ lượng cà phê và nước, chờ đúng thời gian để cafe được ngon nhất bỏ đúng tỉ lệ đường phù hợp và uống nó một cái trân trọng thi vị mà không phải là trải nghiệm anh nhé, chỉ thế thôi.

Em biết khi yêu người ta thường ích kỷ muốn người yêu luôn coi mình là người quan trọng, em không cho mình là ngoại lệ nhưng em không bao giờ hỏi anh: Anh chọn em hay cà phê bởi nhỡ anh chọn cà phê thì rõ khổ, mà yêu ai là yêu cả cái người ta có phải không anh?

Vậy thì... này anh, anh có thể yêu em như cà phê không? Tức là không thể thiếu trong mỗi ngày.

Và cả thời điểm tốt nhất để dùng chúng nữa cơ!

Chào ngày mới với tách cà phê

Sự thật là uống quá nhiều cà phê sẽ gây mất ngủ và chất cafein thì không hề tốt cho sức khoẻ của teen tẹo nào. Nhưng nếu bạn cần đánh bay cơn buồn ngủ vào buổi sáng thì anh bạn này lại là lựa chọn tuyệt vời nhất. Một tách cà phê sáng sẽ giúp chúng mình tăng cường thể lực và tạo thêm năng lượng cho các hoạt động trong ngày. Bật mí nè! Các ấy nhớ thêm một chút sữa vào cà phê để bổ sung thêm dinh dưỡng và cân bằng đường huyết trong máu nha!

 

 

Khoẻ mạnh suốt ngày với nước chanh

Trong nước chanh có rất nhiều vitamin C không chỉ tốt cho làn da mà theo một kết quả nghiên cứu gần đây nhất, các bác sĩ y khoa đã khẳng định nước chanh còn là loại nước tăng cường thể lực số một cho cơ thể. Anh bạn này có tác dụng kích thích thần kinh khứu giác đồng thời thúc đẩy hoạt động truyền tín hiệu của não đến các khí quan nữa. Tuy nhiên, các ấy cần chú ý không nên kết bạn với nước chanh khi bụng đói nghen!

Sữa chua dành cho XX trong kì nguyệt san

Thông thường, giai đoạn trước và trong thời kì nguyệt san, con gái thường hay thèm ngọt. Vậy nên, để hạn chế việc tăng cân, các nàng hãy bồi dưỡng ngay cho cơ thể một hũ sữa chua thay vì ăn thật nhiều bánh và đồ uống nhiều đường khác nhé! Nguyên nhân vì, sữa chua sẽ giúp teen girl “bye bye” cơn đau bụng và những triệu chứng khó chịu mà ngày “đèn đỏ” mang đến. Bên cạnh đó, bạn ấy còn cực kì tốt cho làn da và có khả năng giúp chúng mình gia tăng tuổi thọ nữa. Các ấy có thể thêm mật ong, trái cây vào cùng sữa chua để chúng có thể vừa bổ sung vitamin, vừa cung cấp lượng canxin cần thiết cho cơ thể nữa.

 

 

Tạm biệt cơn đau đầu với một ly nước ép táo

Bạn luôn trong tình trạng đau đầu vì việc học quá căng thẳng? Một ly nước ép táo thơm ngon chính là vị cứu tinh giúp chúng mình giảm stress và mệt mỏi đấy! Nghiên cứu khoa học cho thấy rằng nước ép táo có công dụng giảm nhẹ các triệu chứng đau đầu, xua tan căng thẳng và giúp teen lấy lại được sự tỉnh táo nhanh chóng. Vì thế, hãy để anh bạn này đồng hành cùng chúng mình trong mỗi kì thi căng thẳng các ấy nhá!

Trà gừng nóng xua tan đầy bụng

Trà gừng có tác dụng cân bằng axit trong dạ dày, làm giảm áp lực hơi khi các ấy bị đầy bụng đó nghen! Ngoài ra, vào thời tiết giá lạnh của mùa đông, một tách trà gừng còn hỗ trợ việc phục hồi thể lực, sưởi ấm cho cơ thể và giúp chúng mình “đánh đuổi” chứng hạ đường huyết nữa cơ.

 

 

Vị cứu tinh tuyệt vời nhất – trà xanh

Trà xanh là người bạn cực kỳ đáng yêu đối với trí nhớ của chúng mình vì thế ai mà hay “quên trước quên sau” nên chăm chỉ uống trà xanh hàng ngày nhé! Không những thế, trà xanh còn có tác dụng làm sạch răng, chống sâu răng, ngăn ngừa tình trạng lão hóa của da. Tuy nhiên, các ấy nhớ là không nên uống trà xanh ngay sau bữa ăn hay khi bụng đang đói và không nên uống trà xanh quá đặc hay nhiều hơn 5 ly mỗi ngày đâu đấy!

Một anh chàng say rượu bí tỉ, quần áo rách rưới tới xin việc. Chủ hãng muốn tống cổ anh say rượu đi chỗ khác chơi, nhưng vẫn muốn thử tài anh ta.

Chủ hãng ngoắc tay, và cô hầu bàn mang ra một ly rượu. Anh chàng say rượu cầm ly uống cạn, và nói: “Rượu vang đỏ loại Muscat, 3 tuổi, trồng ở miền Bắc của Napa Valley, chứa trong thùng thép!”.

“Đúng thế”, chủ hãng tuyên bố.

Chủ Hãng ra hiệu cho cô hầu bàn mang ra một ly rượu khác. Anh chàng say rượu nâng ly lên, uống cạn, lè nhè nói: “Rượu vang đỏ, Cabernet, 8 năm, trồng tại phía Tây Nam của Napa Valley, chứa trong thùng gỗ Oak!”.

Chủ hãng phục lăn!

Ông nháy mắt cho cô thư ký, ngầm ra hiệu. Cô thư ký bưng ra một ly nước tiểu. Gã say rượu mắt nhắm mắt mở, nâng ly uống cạn.

Uống xong, gã lè nhè nói: “Tóc vàng, 26 tuổi, mang thai 3 tháng…Và nếu không cho tôi việc, tôi sẽ nói tọac tên bố đứa bé!

 

Biểu trưng cho ẩm thực Thăng Long là cái gì? Có thời, công ty Ăn uống Hà Nội đã chọn hình chiếc cốc vại đặt bên cái bát đang nghi ngút bốc khói.

Để tìm biểu trưng cho Hà Nội, người ta thi vẽ lô gô Hà Nội và rồi hình Khuê Văn Các được vẽ từ bên Pháp được chọn làm biểu trưng cho Thủ đô ngàn năm văn hiến. Chọn lô gô biểu trưng cho Câu lạc bộ ẩm thực Việt Nam, chúng tôi chọn hình cái niêu đất có từ thời văn hóa Đông Sơn cổ xưa. Còn biểu trưng cho ẩm thực Thăng Long là cái gì? Có thời, công ty Ăn uống Hà Nội đã chọn hình chiếc cốc vại đặt bên cái bát đang nghi ngút bốc khói. Có lẽ vị họa sỹ nào đó muốn chọn hình ảnh của vại bia hơi và bát phở Hà Nội chăng?

Phở Hà Nội thì quá rõ rồi. Còn bia hơi? Bia rõ ràng là thức uống ngoại lai nhưng trong thời buổi toàn cầu hóa hiện nay, chẳng có nước nào dám độc quyền cho bia là sản phẩm riêng của mình. Người Hà Nội cũng có thể tự hào mà nói rằng bia hơi, là một trong những thức uống đậm đà bản sắc của dân Hà Nội. Nhiều người đã ví: người nông dân Việt hiền lành chất phác như củ khoai củ sắn. Củ sắn củ khoai củ mỉ cù mì đâu có phải là cây gốc Việt, nó là cây từ châu Mỹ nhập vào đấy chứ. Vậy nếu nói bia hơi là thức uống của người Hà Nội thì có sao đâu. Vả lại, đố ai có thể tìm ra nơi nào trên Trái đất này người ta làm ra và sử dụng bền lâu cái cốc vại uống bia như những vại bia hơi của người Hà Nội đấy.

Tôi nói cũng không ngoa. Cách đây ngót chục năm, anh bạn Jeffrey người Mỹ của tôi là một nhà nghiên cứu cổ sinh vật học có tiếng và cũng là tay sành bia có hạng đến làm việc với nhau ở Hà Nội. Việc xong, cả nhóm kéo nhau đi uống bia bên gốc cây si gần nhà hát lớn. Cả hội say khướt vì vị men bia đặc biệt Hà Nội mà theo anh bạn tôi thì nó chẳng kém bất kỳ một loại bia nào trên thế giới. Thế nhưng ở đây có một thứ mà chẳng nơi nào có được. Đó chính là chiếc cốc vại thủy tinh dầy, xanh xanh, trăng trắng, đùng đục sần sùi, cầm thì nặng tay, thành cốc đổ mồ hôi lạnh toát. Có thể nhìn rõ lớp bọt bia trắng xốp phồng trên miệng, những dòng tăm sủi bọt liên tục theo nhau nổi lên từ đáy cốc. Tha hồ nâng lên hạ xuống, chạm cạch cạch, canh cách liên tục thoải mái mà không sợ vỡ. Anh bạn tôi may mắn xin được chị bán hàng người Hà Nội tươi trẻ một chiếc cốc vại Hà Nội đem về xếp cạnh mấy chục loại cốc bia của đủ các hãng bia khác nhau trên thế giới. Cho đến bây giờ, anh vẫn luôn tự hào về hiện vật độc đáo mang đậm màu sắc Hà Nội này trong bộ sưu tập độc nhất vô nhị của anh trên đất  Hoa Kỳ.

Có một lần, biết tôi là dân bia Hà Nội sang, nhóm bạn ẩm thực Pháp rủ tôi đi thưởng thức trong một quán bia bình dân ở Paris. Quen lối ăn uống xuềnh xoàng bình dân như còn ở Hà Nội, tôi bảo hãy chọn một cửa hàng nào uống bia hơi thôi (tôi nghĩ uống bia chai, bia lon thì đắt tiền vả lại, tôi cũng thích uống bia hơi hơn bia chai hay bia lon). Khi vào đến quán mới vỡ lẽ rằng bên Pháp cũng như ở nhiều nước khác, với cùng một mác bia, thì giá của bia hơi tươi là đắt hơn cả.

Thật lạ lùng là cứ mỗi loại bia được gọi ra thì người hầu bàn lại rót vào một loại cốc riêng với nhãn hiệu và kiểu cốc của hãng bia được gọi cùng chiếc đế lót cốc bằng các tông dày in lô gô của chính loại bia khách thưởng thức. Thì ra ở đây, chiếc cốc uống bia được coi như màu cờ, sắc áo của từng loại bia.

Cái cốc thủy tinh có ở Việt Nam từ bao giờ? Cốc vại Hà Nội ở đâu ra?

Cội nguồn từ "cốc"

Không biết thì hỏi . Tôi gọi điện cho giáo sư Trần Quốc Vượng:

- Thưa cụ, từ cái cốc có trong tiếng Việt ta là ở đâu ra ạ ?

Cụ trả lời ngay:

- Ồ, từ chữ "Cup" , do các giáo sĩ Tây Phương đem vào trong thế kỷ XVIII ấy mà.

Tôi cũng đã nghĩ đến chữ "Cup" hay chữ "Cocktail" trong tiếng Anh nhưng chưa dám tin ngay vì cho rằng dân ta chịu ảnh hưởng từ tiếng Pháp là chính chứ tiếng Anh vào ta hẳn là muộn hơn. Cái tách uống trà hay cà phê thì ta mượn từ chữ  "tasse" của tiếng Pháp. Còn cái cốc thủy tinh người Pháp gọi là "verre" . Nếu bắt chước từ tiếng Pháp thì phải gọi là ve , sao lại gọi là cốc?

Chưa tin ngay ở lối giải thích này, tôi lại quay số hỏi nhà ngôn ngữ học Lý Toàn Thắng.

Ông Thắng bị tôi đặt câu hỏi bất ngờ nên trả lời "Tớ không rõ lắm nhưng nếu muốn biết nó có gốc từ chữ Hán hay không thì ông nên hỏi ông Vương Lộc, chuyên gia đầu ngành, bác ấy sẽ giải thích cho".

Bác Lộc cho biết "cái cốc không có gốc từ chữ Hán mà có lẽ từ chữ "Cup" của phương Tây. Trong tiếng Việt chỉ có từ chén thôi".

Tôi nhớ có lần trao đổi với chị Xuân là người Mường gốc ở Hòa Bình thì trong tiếng Mường cũng chỉ có từ cái chén để chỉ chén rượu, chén nước.

Trao đổi lại với anh Thắng: "Cụ Vượng đã cho mình biết chữ cốc là từ chữ "Cup" của tiếng Anh mà ra và do các cha cố đem vào từ thế kỷ XVIII" Anh Thắng khuyên: "Cậu thử tra từ điển Bồ Đào Nha xem sao vì thời đó, các giáo sĩ đến Việt Nam đều dùng tiếng Bồ Đào Nha.

Bí quá, kiếm đâu ra từ điển Việt-Bồ bây giờ ? Chợt nhớ ra giáo sư Rùa học Hà Đình Đức, người có công nhiều trong việc chăm sóc cụ rùa ở hồ Hoàn Kiếm của đất Thăng Long. Ông Đức đã có thời đi gõ đầu trẻ ở Angola bằng tiếng Bồ hẳn là ông phải biết. Tôi gọi ngay đến ông Đức.

Mấy phút sau, tôi nhận được kết qủa : "Chữ cốc trong tiếng Bồ viết là COPA và cũng đọc là Cô pa!"

Tôi tạm nêu giả thuyết: "Cái cốc thủy tinh được du nhập vào đời sống, văn hóa Việt Nam chí ít cũng từ thế kỷ thứ XVIII. Đầu tiên có thể do các giáo sỹ phương Tây người Bồ Đào Nha đưa vào. Chiếc cốc tiếng Bồ gọi là Cô pa, sau đó người Việt Nam ta gọi chệch đi thành là cái cốc.

Từ "cốc vại" sau này chính là để chỉ cái cốc lớn dùng để uống bia hơi phổ biến trong nhiều năm ở Hà Nội, khác với những cốc uống nước ngọt hay uống chè, uống thạch có kích thước nhỏ hơn".    

Khách Tây với chiếc cốc vại Hà Nội tại phố Tạ Hiện

Ân tình cốc vại

Tôi sinh ra và lớn lên ở Hà Nội trong một gia đình trung lưu bình thường. Từ thuở cha sinh mẹ đẻ trong nhà tôi đã có cốc thủy tinh. Có điều là những loại hình cốc trong nhà cũng có những đổi thay theo từng năm tháng.

Vào những năm 1960, ở Hà Nội xuất hiện nhiều loại cốc hơn. Có nhiều loại cốc được đúc khuôn bằng cách nấu chảy các mảnh thủy tinh vỡ rồi đúc, thổi thành  nhiều loại sản phẩm thủy tinh khác như bình dầu đèn, ống thông phong, lọ mực... Trong số các loại cốc này, đáng chú ý là một loại cốc thủy tinh dáng cao, bên thân có gờ dọc phần gần miệng không có gờ và nhẵn. Đáy cốc hơi thu lại. Thủy tinh có màu xanh lá cây nhạt hoặc trắng và có nhiều bọt. Loại cốc này thường  dùng ở các quán nước chè tươi pha đường hay bán thạch đen, thạch trắng trong các quán giải khát, các gánh hàng rong. Có thể nói đây là tiền thân của những chiếc cốc vại bán bia sau này.

Trong những năm 1970, 80, nhiều người Việt Nam có cơ hội đi học tập và lao động ở nước ngoài họ gửi về nhiều thùng đồ từ Tiệp Khắc, Liên Xô... đủ loại cốc chén khác nhau. Có những loại cốc chén pha lê cao cấp gửi về tận xứ Bô Hêm bên Tiệp Khắc hay những chiếc cốc thủy tinh trắng trong đúc khuôn rất chính xác được đóng gửi về từng thùng tận Liên Xô và bán đầy ngoài chợ. Sau này, người ta còn nhập về hàng loạt các cốc thủy tinh dày có tay cầm làm đúng kiểu cốc uống bia sản xuất từ Trung Quốc và cả loại cốc uống bia làm bằng nhựa trong, bằng sứ men nâu....

Lạ thay, nhiều loại cốc tiện dụng có dung tích chính xác và đẹp như thế nhưng hầu như những loại cốc này vẫn không được thị trường bia hơi Hà Nội chấp nhận. Tôi thì chúa ghét dùng loại cốc nhựa có quai làm giả pha lê. Cầm nhẹ tếch và khi chạm cốc nó tịt như người bị bịt mũi mà chào hỏi nhau. Bia có ngon đến mấy mà uống trong cái cốc nhựa kiểu này thì cũng coi như hỏng. Người ta vẫn chỉ ưa dùng loại cốc vại thủy tinh bọt thô cổ truyền và dung tích thì cực kỳ uyển chuyển.

Vào khoảng giữa nhưng năm 60 của thế kỷ trước, khi nhà máy bia Hà Nội được phục hồi với sự giúp đỡ của công nghệ nấu bia Tiệp Khắc, cả Hà Nội và cả Miền Bắc lúc đó  duy có  nhà máy bia trên đường Hoàng Hoa Thám là sản xuất ra bia. Bia thời đầu chỉ có mấy nhãn mác như bia Hữu Nghị, bia Trúc Bạch, bia Hà Nội... Những loại này đều đóng chai. Riêng bia hơi thì được đóng vào trong thùng thép và vận chuyển đến các đại lý nội thành. Thoạt đầu, bia bán có bơm ga CO2, do người uống chưa quen nên lượng tiêu thụ còn ít lắm. Người ta phải quảng cáo uống bia có nhiều chất bổ. Bán bia uống lẫn với đường, với si rô cho có vị ngọt, át đi cái vị đắng của hoa Hublon, cái vị không thể thiếu và đặc trưng của bia mà lúc đầu người tập uống chưa  quen. Vì tập uống nên người ta chưa uống nhiều và cái cốc thủy tinh nhỏ dùng để uống thạch, uống chè tươi được đem dùng để uống bia trong các cửa hàng mậu dịch. Không hiểu sao khi nhập dây chuyền sản xuất bia vào Hà Nội, người ta nhập cả máy móc, chai lọ nhưng lại không nhập luôn cả các loại cốc và kiểu dáng cốc như kiểu Châu Âu nhỉ?                

Dân uống bia ở Hà Nội dần dần ngày một đông lên, cung không đủ cầu. Người uống thì đòi hỏi một lượng bia cho mỗi lần uống một cao hơn. Thế là trên thị trường bia hơi Hà Nội bắt đầu xuất hiện chiếc cốc vại với dung tích ban đầu là nửa lít và giá bán là 3 hào một vại.

Thời chiến tranh, bao cấp, cảnh xếp hàng chen chúc để mua bia, uống bia diễn ra hàng ngày. Người ta ngồi xổm trên vỉa hè, trên nắp hầm phòng không để uống bia và xung quanh la liệt những cốc vại. Cả bãi bia như  một bãi chợ ngổn ngang những cốc và chút đồ nhậu sơ sài. Nhiều lúc cốc vại thiếu, người xếp hàng phải tự đi nhặt cốc, tráng cốc và xí cốc để khi xếp hàng đến lượt thì có thể mua được. Có người xếp hàng mua bia mất hàng tiếng đồng hồ. Mua được tích kê rồi nhưng khi đến cổng rót bia mà không xí được dăm chiếc cốc vại thì coi như nghỉ uống.

Thời bao cấp, bia chai Hữu Nghị, Trúc Bạch chỉ dành bán cung cấp cho một vài loại sổ đặc biệt trong cửa hàng cung cấp đặc biệt với giá ưu đãi đặc biệt. Chẳng hiểu những người đặc biệt uống những thứ bia chai đặc biệt này dùng loại cốc đặc biệt nào để mà thưởng thức? Ngoài quán bia hơi thì đủ loại người từ phó mộc, phó nề, phó cạo, thợ máy xích lô ba gác,  tài xế, bộ đội cho đến , nghệ sỹ, phó tiến sỹ, phó giáo sư, phó nháy, phó đạo diễn, phó quay phim và nhiều nhà khoa học, nhà văn hóa lớn của Hà Nội vẫn bình đẳng cùng nhau ngồi xổm, ngồi bệt trên những bãi bia Mậu Dịch dân gian và tất cả đều uống chung một loại bia, một kiểu cốc vại thô kệch như nhau. Chẳng ai hơn ai.

Trên bãi bia thời chiến, thời bao cấp, người ta gặp những bạn văn kéo đến bàn chuyện văn chương thế sự, trò hầu chuyện thày, người đi công tác tỉnh xa tranh thủ tạt về Hà Nội gặp gỡ bạn bè và cả những đôi tình nhân thời chiến ở Hà Nội. Có lần tôi đã gặp hai cô cậu ngồi bên mấy vại bia. Lạ thay, có đến mấy chiếc cốc vại mà họ chỉ thay nhau uống chung một cốc. Người Hà Nội không có thói quen ôm hôn nhau ngay trên đường phố như ở nhiều nước Âu Mỹ. Hình như đôi tình nhân nọ muốn trao gửi những nụ hôn ngầm nồng thắm gián tiếp qua thành vại bia thủy tinh xù xì mộc mạc chăng? Một kiểu giao duyên ẩm thực độc đáo hiếm thấy kiểu Hà Nội?

"Hạt nhân hợp lý" trong chiếc cốc vại

Ngày nay bia Hà Nội không thiếu. Từ chỗ bia mới ra đời phải mời chào quảng cáo đến chỗ bia khan hiếm phải xếp hàng, chen chúc nằn nỉ xin xỏ mới mua nổi cốc bia rồi đùng một cái, sau thời đổi mới, nhà máy bia công, tư mở ra như nấm khắp ba miền Nam Bắc. Đâu đâu cũng nhan nhản bia hơi đủ kiểu đủ loại. Duy chỉ có chiếc cốc vại đựng bia hơi của người Hà Nội là vẫn trường tồn với thời gian. Người uống bia vẫn ngày ngày cụng ly bằng những chiếc cốc vại xù xì thô kệch muôn thuở.

Cái gì tồn tại được thì phải có cái hợp lý của nó chứ? Vậy là tôi thử đi tìm cái "hạt nhân hợp lý" trong chiếc cốc vại  xù xì của bia Hà Nội xem sao.

Ừ, cốc bia thì phải lớn. Dân uống bia mấy ai nhâm nhi. Đời thủa nhà ai lại đi uống bia trong cái chén hạt mít bao giờ. Vại là loại cốc lớn chỉ để uống bia. Hợp lý quá đi chứ!

Uống bia  phải có bạn có bè, có không khí. Phải nâng lên, hạ xuống liên tục mới vui chứ. Chẳng lẽ lại chạm cốc bằng cái cốc nhựa mỏng tanh nhẹ bỗng?. Phải dùng cốc vại thủy tinh mới chạm thoải mái, mới vui!

Bia hơi phải giữ lạnh. Cốc vại vừa dày, có bọt lại là thủy tinh nên dùng cốc vại để uống bia thì còn gì cho bằng?

Cốc vại làm từ thủy tinh tái chế.  Nhỡ cốc có vỡ bỏ vào lò nấu  lại có cốc mới. Tuyệt vời! Chẳng lo ô nhiễm môi trường như những vật liệu lâu hủy và không tái chế được. Ai dùng cốc vại là người có ý thức bảo vệ môi trường!

Giá thành một chiếc cốc vại ngoài chợ chỉ ngót nghét ngàn bạc, không bằng một lần gửi xe. Rẻ quá ! có lỡ tay đánh vỡ dăm chiếc cốc thì cũng chẳng thiệt thòi gì. Nhà hàng nào mà chẳng thích.

Còn một điều "vô cùng hợp lý" và cũng "vô cùng bất hợp lý"  nữa mà tôi  xin cứ xổ toẹt ra đây là cái cốc vại tuy to mà lại nhỏ. Trông to như thế nhưng thủy tinh lại rất dày, chẳng theo một khuôn khổ nào cả. Bạn đã ăn nem chua, bánh gai bao giờ chưa? Trông cái nem, cái bánh thì to thế nhưng bóc hết vỏ độn thì phần ruột chỉ nhỉnh hơn cái kẹo bột hay cái lưỡi mèo. Vậy mà ai cũng thích chọn của to. Thế thì cứ độn cho to. Cái cốc vại trông to thế nhưng lượng bia chứa trong bụng cốc chẳng đáng là bao. Không tin xin cứ đong thử thì biết.

Tất cả mọi điều đều hợp lý nên nó mới tồn tại. Riêng điều cuối cùng này, nó chỉ hợp lý với người bán hàng chứ với chúng tôi, những người bạn thân thiết của bia hơi Hà Nội, nó chẳng hợp lý chút nào. Thật vô lý mà nó vẫn cứ tồn tại, trái với mọi quy luật của sự tiến bộ.

Ôi, cuộc sống trầm luân ngót bốn chục tuổi đời của cái cốc vại Thăng Long Hà Nội cũng thú vị lắm thay!

TS Vũ Thế Long (Chính phủ)

Bắt đầu nở rộ vào khoảng cuối năm 2010, cho đến nay nghề bartender (pha chế rượu) đã trở thành một trong những lựa chọn "hot" của các bạn trẻ sau khi tốt nghiệp PTTH.

Nếu như cách đây nhiều năm, nghề bartender (nhân viên pha chế rượu) vẫn còn là một khái niệm khá xa lạ và là một trong những nghành nghề thuộc vào loại "hiếm" thì những năm gần đây, nghề nghiệp này đã bắt đầu được giới trẻ chú ý nhiều hơn và trở thành một trong những nghề nghiệp "hot" đang được nhiều bạn trẻ lựa chọn.

Bartender: đầy hứng thú và khó trụ lâu với nghề

Thực tế cho thấy, với tình hình các quán bar, cafe cao cấp ngày càng được mở ra nhiều như hiện nay thì nhu cầu cần tuyển các bartender cho quán càng trở nên nhiều hơn. Đây cũng là một trong những yếu tố khiến cho nghề nghiệp này càng trở nên thu hút giới trẻ. Hơn thế nữa, việc trở thành một bartender cũng là một con đường đầy lý thú dành cho các bạn trẻ không chọn cánh cửa đại học để bước vào đời. Và cuối cùng, đây cũng là một trong những nghành nghề mang về thu nhập thuộc vào loại khá trong xã hội.

Các bạn trẻ của CLB Park Club học tung hứng trong công viên Gia Định

Trước đây, để có thể trở thành một bartender thì đa phần đều học theo kiểu "truyền nghề", người trước truyền lại cho người sau, vừa làm vừa kèm, lâu dần thì thành nghề. Nhưng bây giờ thì nó đã được nâng cấp hơn nhiều khi được đưa hẳn vào là một trong những môn học của các trường nghiệp vụ du lịch, nhà hàng, khách sạn và dẫn trở nên phổ biến hơn. Các bạn trẻ yêu thích nghề không còn gặp nhiều khó khăn để chọn nơi "tầm sư học đạo" như ngày trước. Các trung tâm văn hóa cũng không đứng ngoài cuộc khi nhu cầu học nghề của các bạn trẻ ngày càng nhiều. Rất nhiều trung tâm đã mở các lớp đào tạo ngắn hạn cũng như dài hạn với nghề bartender. Tại Hà Nội, tuy có nhiều cơ sở nhưng được nhắc đến nhiều nhất vẫn là 3 nơi: trung tâm giải pháp đồ uống quốc tế Interbeso, trường Trung cấp Hoa Sữa và trung tâm dạy nghề Quả táo vàng. Còn tại Tp Hồ Chí Minh thì lại càng đa dạng hơn nhiều với hàng chục địa chỉ uy tín như: trường Nghiệp Vụ - CĐ nghề Du Lịch Sài Gòn, trường Trung học Công nghiệp TP.HCM, và một số nhà văn hóa quận huyện cũng có mở lớp đào tạo. Các câu lạc bộ (CLB) bartender cũng được thành lập khá nhiều với mục đích vừa rèn nghề, vừa đào tạo cho những bạn trẻ yêu thích nghề cũng nở rộ như CLB bartender của Trường trung cấp Nghiệp vụ du lịch khách sạn TP.HCM, CLB bartender của Trường ĐH Kỹ thuật công nghệ CLB bartender của Trường ĐH Hoa Sen hay quy mô nhỏ hơn là nhóm bartender “Park Club” tại công viên Gia Định.Tại Đà Nẵng, các bạn trẻ đam mê nghề này có thể đăng ký học nghề tại Trung Tâm Việc Làm Phụ Nữ Đà Nẵng - Số 02 Phan Châu Trinh - Điện thoại :0511.3832896 hoặc truy cập webside http://bartender.forumvi.com (Diễn đàn Bartender do Thầy và các bạn trong các lớp Pha chế tại Trung tâm lập ra để học tập và trao đổi kinh nghiệm)

Một tiết học tại Trung tâm

Tuy nhiên, đi cùng với những thuận lời mà nghề mang lại, bartender lại có một môi trường làm việc khá nhạy cảm là các bar, vũ trường và dĩ nhiên là không thể không tiếp xúc với rượu. Và đi kèm với nó là những "cám dỗ" mà không phải ai cũng có đủ nghị lực và ý chí để vượt qua ở những nơi như thế này. Với nam bartender còn dễ thở nhưng với nữ bartender thì lại càng "nguy hiểm" hơn trong môi trường này. Chính vì thế mà dù đang là một nghề "hot" nhưng đây lại không phải là một nghề nghiệp mà có thể dễ dàng trụ lâu được với nghề. Rất nhiều bạn trẻ sau một thời gian học, khi "ra nghề" và tiếp xúc với mối trường của nghề đã phải ngậm ngùi chia tay khi không thể thích nghi được lâu dài. 

Nhưng vẫn vươn tầm ra thế giới

Với đặc thù của nghề mang nhiều yếu tố nghệ thuật ở phần tung hứng biểu diễn, các giải đấu bartender cũng thường xuyên được tổ chức. Không chỉ tại Việt Nam mà các bartender đã bắt đầu có những bước chinh phục tại khu vực quốc tế. Những năm gần đây, những cái tên Việt đã bắt đầu xuất hiện tại các cuộc thi lớn mang tầm quốc tế quốc tế như giải đấu Bartender Châu Á - Thái Bình Dương hay Bar Pro Flair Châu Á (vừa diễn ra vào tháng 8/2011) và mang về giải thưởng lớn như Võ Tuyết Thùy Trang - giải nhì Bartender Châu Á - Thái Bình Dương 2010.

Năm 2007, đã từng có một cuộc thi dành cho các bartender lớn tại Việt Nam, nhưng lúc này kết quả không được như ý muốn khi các bartender Việt vẫn còn khá nhiều bỡ ngỡ với nghề. Lúc này, thậm chí các bartender nổi tiếng của các nhà hàng, khách sạn lớn cũng bị giới chuyên gia đánh giá thấp. Năm 2011, cuộc thi của giới bartender đã được trở lại với tên gọi "Tài năng Pha Chế Cocktail Việt Nam" và được tổ chức với quy mô trên toàn quốc đã thu hút được rất nhiều bartender đến từ các nhà hàng khách sạn lớn trong nước tham gia. Vòng chung kết vừa qua đã chọn ra 9 thí sinh tài năng nhất từ 3 miền để tham gia tranh tài. 

Kết quả chung cuộc, bartender Nguyễn Hoàng Đức đến từ Khách sạn Intercontinental Asiana Saigon Hotel (Tp.HCM) giành Giải Vàng chung cuộc. Thí sinh Bùi Việt Chỉnh đến từ Tp.HCM giành Giải Bạc và Lê Hồng Nhân Thiện đến từ Hà Nội giành Giải Đồng. 

Sau 4 năm, tay nghề của các bartender Việt đã được cải tiến rất nhiều nhất là ở các pha tung hứng rượu - phần bị đánh giá kém nhất năm 2007. Nguyễn Hoàng Đức - người chiến thắng trong trận chung kết đã được trao giải “Bacardi Legacy Cocktail Competiton” của năm ở Việt Nam, kỉ niệm chương “chuyên gia pha chế triển vọng (Most Promising Mixologist Certificate)”, và đặc biệt là một tấm vé (Diamond Ticket) sang Puerto Rico để tham dự vòng chung kết thế giới về pha chế cocktail vào ngày 3/2/2012 nhân kỷ niệm 150 thành lập của hãng rượu danh tiếng Bacardi. Sau cuộc thi, anh cũng được tham gia một khóa huấn luyện pha chế cocktail chuyên nghiệp 3 ngày tại London cùng các bartender khác đến từ khắp nơi trên thế giới với sự huấn luyện của “Huyền thoại pha chế” - Puerto Rico.

Như vậy, có thể thấy, dù môi trường làm việc có nhiều "cám dỗ" nhưng cùng với nhiều nghành nghề khác, nghề bartender đang có một sự phát triển rất đáng kể tại Việt Nam và bắt đầu thu hút được sự quan tâm của thế giới. Giải thưởng "Tài năng Pha Chế Cocktail Việt Nam" không chỉ là một cơ hội để các bartender có thêm sân chơi để cọ xát, thi đấu tay nghề mà còn là dịp để nghề bartender  khẳng định chổ đứng của mình trong làng nghề Việt Nam - vốn rất đa dạng và phong phú.